04 CO2-Neutraal

Wij zijn ons bewust van de zorgelijke klimaatverandering en doen sinds 2010 veel om de CO₂-uitstoot van onze woningen te verminderen. In 2020 hebben we hiervoor de CO₂-strategie van deltaWonen vastgesteld. De CO₂-strategie heeft een looptijd tot 2030.

Met deze strategie sluiten we aan op de doelstellingen van het Klimaatakkoord.

2030:  49% CO₂-reductie (uitstoot CO₂ t.o.v. 1990)
2030:  1,5 miljoen woningen aardgasloos (20% van totale woningvoorraad)
2050:  95% CO₂-reductie (uitstoot CO₂)

De CO₂-doelstellingen van het Klimaatakkoord zijn in de CO₂-strategie vertaald naar onze eigen portefeuille. We willen van 2020 tot 2030 in totaal 30% CO₂-uitstoot reductie realiseren.

We bereiken dit door gemiddeld 500 woningen per jaar te isoleren. Alle nieuw te bouwen woningen van deltaWonen worden Nul op de Meter-woningen of BENG (Bijna energie neutrale gebouwen). Daarnaast maken we 1.200 bestaande woningen (aard)gasloos, waarbij we zoveel mogelijk aansluiten op de warmtevisies van de gemeenten. We voeren actief beleid om in 2030 in totaal circa 80% van de daarvoor geschikte daken vol leggen met PV(T)-panelen.

De activiteiten worden in goed overleg opgepakt met gemeentes, energiebedrijven en andere stakeholders. DeltaWonen neemt ook deel aan de warmtevisie-overleggen in de gemeenten waarin we werken en ook zijn we actief in de RES West-Overijssel. We hanteren hierbij als randvoorwaarde dat de woonlasten voor onze huurders niet stijgen.

Zowel vanuit het klimaatakkoord als vanuit onze verbondenheid op de Werelddoelen pakken wij onze rol als startmotor voor de energietransitie proactief op.

CO₂-renovaties
In 2020 zijn 476 woningen verduurzaamd. Hiermee zijn de afgelopen 7 jaar in totaal 5.012 woningen verduurzaamd. Per gebied hebben wij de volgende woningen gerenoveerd:

• Zwolle: 206 woningen
• Kampen: 143 woningen 
• Wezep/Oldebroek/Hattemerbroek: 127 woningen

Tijdens de woningrenovatie is persoonlijke aandacht voor de huurder erg belangrijk. Daarom zetten we bewonersbegeleiders in bij onze renovatieprojecten. Zij zijn het 1e aanspreekpunt voor onze huurders en kunnen antwoord geven op vrijwel alle renovatievragen. Verbouwingen zijn vaak niet prettig voor de huurder, maar de resultaten zijn uiteindelijk wel positief: minder maandelijkse kosten en meer comfort in de woning.

We betrekken huurders bij het maken van verbouwkeuzes, zoals bijvoorbeeld kleur- en materiaalgebruik. Daarnaast streven we ernaar om bij iedere huurder maximaal 2 weken bezig te zijn, iets wat gelukkig vrijwel altijd lukt. Waar nodig ondersteunen we ook bij de voorbereidingen voor de renovatie. In de praktijk merken we dat zo’n 90% van de huurders dit zelf kan. Voor de 10% bij wie dit niet lukt, zoeken we samen naar oplossingen. Denk aan het verzetten van spullen of het beperken van geluidsoverlast.

Aanjagen innovatie
Op het gebied van de energietransitie is nieuw denken nodig. Zonder innovaties zal de energietransitie niet haalbaar zijn. DeltaWonen zet daarom ook in op innoveren, zowel qua productontwikkeling (Waterstof/wijkopslag enz.) als conceptontwikkeling (bouwconcepten die circulair en CO₂-proof zijn). Doelstelling is om in 2030 minimaal 8 proeftuinen/innovatieconcepten gerealiseerd te hebben.

Overzicht in 2020 lopende innovatietrajecten

Waterstof
DeltaWonen zet in om 1% van haar woningen te verwarmen door middel van waterstof. Doel: (meer) waterstof inzetbaar krijgen in de bebouwde omgeving, nieuwe technologische ontwikkelingen op het gebied van waterstof. We doen dit onder meer in een samenwerkingstraject met de corporaties WBO uit Oldenzaal en De Woonplaats uit Enschede. Een open innovatief inkoop/aanbestedingstraject is in voorbereiding. Start aanbesteding is naar verwachting zomer 2021, gunning eind 2021.

Overige waterstofinnovaties
Een haalbaarheidsonderzoek is eind 2020 opgestart samen met Atomic en Remeha. Doel: aantonen of het technisch en financieel haalbaar is om met 6 tot 8 PV-panelen op woningniveau waterstof te maken. Met deze waterstof kan een ketel tot 100% worden gevoed. Op deze manier kan op kleine schaal PV-energie omgezet worden in warmte en eventueel tijdelijk opgeslagen worden. Daarnaast kunnen we, bij gebleken haalbaarheid, op korte termijn daadwerkelijk een testlocatie inrichten.

Launching Customership
Het Launching Customershiptraject is een innovatief inkooptraject, opgestart door de provincie Overijssel. Doel van de provincie is om de energietransitie te versnellen en nieuwe ideeën een kans te geven in de markt. De provincie ondersteunt/begeleidt partijen met kennis en financiën. Met andere opdrachtgevers heeft de provincie afspraken gemaakt om duurzame verwarmingsproducten, bij gebleken geschiktheid, af te nemen. In maart 2021 worden de selecties gemaakt van deelnemers die in aanmerking komen voor verdere uitwerking naar de pilotfase. DeltaWonen is 1 van de partijen die vanuit haar rol als grote opdrachtgever in de bouwsector meedoet in dit traject. We nemen onder andere deel aan de thema’s van Launching Customership, namelijk duurzaam gas (onder meer waterstof), (wijk)opslag warmte of elektriciteit en hoge temperatuurverwarmingssystemen voor aardgasloos verwarmen van woningen.

Energieproeftuin Berkum
Vanuit onze ervaringen in de Proeftuin Berkum werken we vanuit een partnerschap met TNO actief mee aan een grootschalig TNO-onderzoek, deelgebied Techniek en gedrag van de bewoner, dat in voorbereiding is. De kernvraag van het onderzoek is: wat is de invloed van het gedrag van de huurder op de prestaties van de duurzame woning en andersom? En wat kun je hierop verbeteren? Het doel is meer te leren van het gedrag van de bewoner om daar rekening mee te kunnen houden. De monitoring van dit project starten we naar verwachting vanaf september 2021 op. De feitelijke uitvoering start in het 3e kwartaal van 2022.

Naast het onderzoek van TNO doet Hogeschool Windesheim op basis van monitoringsgegevens onderzoek naar de efficiëntie van de verschillende systemen die in de Proeftuin zijn toegepast.

Proeftuin Circulariteit
Deze proeftuin realiseren we aan de Veemarkt 23, achter de IJsselhallen. Door diverse partijen vroeg in het proces te betrekken, ontstaat een unieke samenwerking. Het doel is om alle kennis die er al is over circulair bouwen, wonen en leven naar Zwolle te halen om zo te testen wat de beste manieren zijn om circulair te bouwen.

In 2020 is met de samenwerkingspartners de behoefte van de buurt in kaart gebracht, de ambities op circulariteit geformuleerd en een architect geselecteerd die past bij het huidige team. In 2021 gaan we samen met de partners en de gemeente werken aan het ontwerp en de verdere invulling en bestemming van de proeftuin. De lessen uit de proeftuin gebruiken we voor de ontwikkeling van onze strategie op circulariteit en voor de ontwikkelingen van nieuwe, circulaire woningen.

Voorbereiding houtbouw project
Bij de gebiedsontwikkeling van de Spoorzone zijn we in samenwerking met BPD en City Developer-S gestart met de uitwerking van Nomad City. Binnen dit project willen we de huidige bewoners van het tijdelijke wooninitiatief Kattegat een permanente plek geven. Hierbij hebben we de ambitie om de nieuwe woonvorm uit te voeren in volledig hoogbouw van hout. Om hiervoor tot een goed ontwerp en een goede realisatie te komen, is architect Bjarne Mastenbroek ingehuurd, een autoriteit op het gebied van houtbouw. Bjarne is ook de ontwerper van het volledig houten hotel Jakarta in Amsterdam. Naast de ambitie op houtbouw zetten we in het project ook volop in op flexibel wonen, andere eigendomsvormen en participatie met de huidige Kattegatbewoners. Inmiddels is er door de provincie € 250.000,- toegezegd aan subsidie en is ook de gemeente Zwolle positief over het initiatief. In 2021 zal het ontwerp verder vorm krijgen en zal de voorbereiding voor de realisatie starten.

Dagelijks Onderhoud
In 2020 zijn de kosten van reparatieonderhoud met 14% afgenomen. Daarentegen zien we dat het aantal reparatieverzoeken 1% hoger ligt dan was begroot. Dit is veroorzaakt door de 1e en 2e corona lockdownperiode, waardoor veel opdrachten opnieuw zijn gepland of naar 2021 zijn verplaatst. Ook zien we dat er aan een aantal opdrachten enkel materiaalkosten zijn gekoppeld. Hierdoor is een vertekend beeld ontstaan over het aantal werkopdrachten in het systeem. Ook zien we dat er minder echt grote klussen zijn uitgevoerd ten opzichte van 2019 en 2018. Enkele zeer grote klussen zijn onder PO uitgevoerd.

Ook onze klanten waren veel thuis. Dan is het belangrijk dat alles in huis goed en veilig werkt.

Vanaf het moment waarop we geconfronteerd werden met het coronavirus, hebben onze vakmannen gewerkt op basis van de RIVM-protocollen. Daarmee konden we klaar blijven staan voor onze klanten.

In 2020 hadden we te maken met een aanzienlijke onderbezetting bij de vaklieden (3 fte’s) en inspecteur (1 fte). Dit kwam door (zeer) langdurige ziekte en het onttrekken van capaciteit voor de nodige vervanging (inspecties en magazijn), waardoor we meer werk hebben moeten uitbesteden. Door corona en het meer uitbesteden, zagen we dat de doelstelling om standaard opdrachten binnen 5 werkdagen op te lossen, niet altijd meer behaald werd. Gemiddeld duurde het nu 6,8 dagen voordat we een technische klacht konden oplossen.

We hebben voor 2020 een prognose gemaakt van het budget dat we nodig dachten te hebben. Als basis daarvoor gold het verwachte aantal reparatieverzoeken over geheel 2017, 2018 en de 1e 6 maanden van 2019. In deze meerjarenbegroting hebben we vanaf 2020 rekening gehouden met een bedrag van € 366,- per woning per jaar voor klachtenonderhoud.

In 2020 hebben we de nodige aandacht besteed aan het verder optimaliseren van de basisinrichting van ons primaire systeem en het inrichten van de rol van de procesexpert. Inmiddels hebben we hierdoor al meerdere resultaten bereikt die leiden tot minder faalkosten binnen het proces reparatieverzoeken.

In 2020 stond het project ‘klantreis -reparatieverzoeken’ gepland. Vanwege corona schuiven we dit project door naar 2021.

Opdrachtgeverschap en de wijze waarop we samenwerken met partijen binnen de bouwbranche is momenteel sterk in ontwikkeling. In plaats van dat we marktpartijen voorschrijven wat zij moeten leveren dagen we hen uit om met de meest optimale oplossing voor onze bouw- of renovatieopgave te komen. Niet langer productgericht omschrijven, maar prestatiegericht omschrijven. In tegenstelling tot de ‘laagste prijs’ en de ‘initiële investeringskosten’ leggen we de focus hiermee op een optimale prijs-kwaliteitverhouding, total cost of ownership en klantwaarde.

Door deze verbeterde vorm van opdrachtgeverschap kunnen goed presterende partijen langetermijnperspectief bieden en aan ons binden. Dit is noodzakelijk vanwege de huidige en verwachte toekomstige krapte op de markt ten aanzien van uitvoeringscapaciteit, wat weer tot prijsstijgingen leidt. Kortom: een efficiëntere samenwerking die met minder middelen/ capaciteitsbeslag meer oplevert.

In 2019 zijn we de interne en externe verkenning gestart naar strategische samenwerking. Hierbij kwamen zaken als doelstellingen en cultuur aan de orde. Het jaar 2020 is gebruikt voor een verdere verkenning van de samenwerkingsvorm. Hiervoor hebben we diverse gesprekken gevoerd met opdrachtgevers, opdrachtnemers en partijen die kunnen ondersteunen in een samenwerking.

In 2021 gaan we starten met de 1e uitvraag om complexen in deze vorm van samenwerking meerjarig in opdracht te geven. We starten hiervoor met een verkenning in het schilderwerk. Een onderdeel dat in het verleden vaker en met succes in een langdurige samenwerking is weggezet.

Na het succesvol wegzetten van de schilderwerkopgaven gaan we ons richten op het planmatig onderhoud met als einddoel ook de CO₂ -renovaties op een soortgelijke wijze in de markt weg te zetten.